Dotacje LGD - co to i dla kogo?

Co to jest Lokalna Grupa Działania i czym się zajmuje?

Lokalna Grupa Działania (LGD) to organizacja non-profit, która łączy siły sektora publicznego (samorządy), gospodarczego (przedsiębiorcy) i społecznego (mieszkańcy, organizacje pozarządowe) z określonego, spójnego terytorialnie obszaru (zazwyczaj kilku lub kilkunastu gmin). Głównym zadaniem LGD jest realizacja tzw. podejścia LEADER (z franc. „Liaison entre actions de développement de l’économie rurale”, czyli „Powiązania między działaniami na rzecz rozwoju gospodarki wiejskiej”). 

W praktyce oznacza to, że LGD otrzymuje pulę środków unijnych (głównie z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej), którymi dysponuje, ogłaszając lokalne konkursy dotacyjne. To lokalna społeczność, poprzez LGD, decyduje, jakie projekty są dla niej najważniejsze i które otrzymają wsparcie. Podstawą tych decyzji jest wspomniana wcześniej Lokalna Strategia Rozwoju (LSR) – dokument strategiczny pisany „od dołu”, który określa cele i priorytety rozwojowe dla danego terenu na lata trwania programu.

Dla kogo przeznaczone są dotacje LGD?

Jedną z największych zalet programów LGD jest ich szeroki katalog beneficjentów. O wsparcie mogą ubiegać się bardzo różne podmioty, o ile planują realizację projektu na obszarze objętym strategią LGD. Dotacje LGD przeznaczone są przede wszystkim dla:

• osób planujących założenie działalności gospodarczej (start-upy) –  to jedna z najpopularniejszych form wsparcia. Osoby fizyczne (często bezrobotne lub chcące się przebranżowić), które mają pomysł na biznes na wsi, mogą otrzymać środki na start;
• istniejących przedsiębiorców – mikro- i małe firmy, które chcą się rozwijać, np. poprzez zakup nowych maszyn, rozbudowę zakładu, wprowadzenie innowacyjnej usługi czy utworzenie nowych miejsc pracy;
• rolników i ich rodzin, którzy chcą zdywersyfikować swoje dochody, czyli rozpocząć lub rozwinąć działalność pozarolniczą (np. agroturystykę, usługi dla ludności, małe przetwórstwo);
• organizacji pozarządowych (NGO) –  stowarzyszenia, fundacje, Koła Gospodyń Wiejskich (KGW) czy Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) mogą pozyskiwać środki na tzw. projekty „miękkie” (warsztaty, aktywizacja społeczna) lub „twarde” (np. remont świetlicy, budowa placu zabaw, zakup wyposażenia);
• jednostek sektora finansów publicznych –  głównie gminy, które mogą realizować mniejsze projekty infrastrukturalne służące lokalnej społeczności (np. zagospodarowanie terenu rekreacyjnego, budowa małej architektury).

Na co można przeznaczyć środki z LGD?

Każda grupa działania ma własne priorytety. Jedna LGD może mocno wspierać turystykę, inna przetwórstwo lokalnych produktów, a jeszcze inna rozwój usług opiekuńczych. Najczęściej środki z LGD można przeznaczyć na dwie główne kategorie działań: podejmowanie i rozwijanie działalności gospodarczej. W ramach tych działań finansowane są m.in. zakup nowych maszyn i urządzeń, nabycie oprogramowania, roboty budowlane i remontowe związane z projektem, a także tworzenie stron internetowych czy sklepów e-commerce. Poza wsparciem biznesu LGD finansują również tzw. projekty grantowe (często dla NGO) oraz operacje z zakresu rozwoju ogólnodostępnej infrastruktury publicznej, ochrony dziedzictwa kulturowego czy podnoszenia kompetencji mieszkańców. Ważne jest, aby przed rozpoczęciem myślenia o projekcie, dokładnie sprawdzić LSR i aktualne ogłoszenia o naborach na stronie internetowej swojej LGD.

Ile można dostać z LGD? Kwoty dotacji

Kwoty dotacji LGD są bardzo zróżnicowane i zależą od rodzaju operacji oraz zapisów w Lokalnej Strategii Rozwoju. Na podjęcie działalności gospodarczej (start-up) wsparcie jest najczęściej udzielane w formie ryczałtu. W nowej perspektywie finansowej (lata 2023-2027) kwoty te często oscylują w granicach 80 000 zł lub 100 000 zł na start firmy. Jest to dotacja wypłacana zazwyczaj w dwóch transzach (np. 80% po podpisaniu umowy, 20% po realizacji).

Wsparcie na rozwijanie działalności gospodarczej ma zazwyczaj formę refundacji poniesionych kosztów (np. 50% lub 70% kosztów kwalifikowalnych). Górny limit dofinansowania jest znacznie wyższy i może sięgać nawet 300 000 zł, w zależności od LGD i charakteru projektu.

Należy pamiętać, że dotacje LGD przyznawane są w trybie konkursowym. Oznacza to, że sam fakt złożenia poprawnego wniosku nie gwarantuje otrzymania środków. Wniosek jest oceniany przez Radę LGD na podstawie lokalnych kryteriów wyboru – im lepiej projekt wpisuje się w strategię i im więcej punktów zdobędzie (np. za innowacyjność, tworzenie miejsc pracy, bycie przyjaznym dla środowiska), tym większe ma szanse na sukces.

Dlaczego warto zainteresować się dotacjami LGD?

Dotacje z Lokalnych Grup Działania to specyficzne, ale bardzo wartościowe narzędzie wspierania rozwoju lokalnego. Są one „bliżej ludzi” niż duże programy krajowe czy regionalne. Jeśli działasz lub planujesz działać na obszarze wiejskim, zdecydowanie warto śledzić informacje na stronie swojego LGD.

Najważniejsze zalety LGD

• Lokalne dopasowanie

Pieniędzmi zarządzają lokalni liderzy, którzy najlepiej znają potrzeby regionu. Twój projekt jest oceniany przez osoby z Twojego „sąsiedztwa”.

• Szeroki zakres wsparcia

LGD finansują zarówno projekty biznesowe (start-upy, rozwój firm), jak i inicjatywy społeczne, kulturalne czy małą infrastrukturę.

• Wsparcie dla najmniejszych

Programy LGD są często skierowane do mikro- i małych przedsiębiorstw, które mogłyby mieć trudności z konkurowaniem o środki w większych, ogólnopolskich programach.

• Mniejsza konkurencja (ale lokalna)

Choć konkursy bywają zacięte, konkurujesz tylko z podmiotami ze swojego, ograniczonego terytorium, a nie z firmami z całej Polski.

• Realny wpływ na rozwój

Środki z LGD bezpośrednio przekładają się na nowe miejsca pracy, nowe usługi i lepszą jakość życia w Twojej gminie.

Proces aplikowania o środki LGD, choć oparty na lokalnych zasadach, wymaga znajomości procedur, Lokalnej Strategii Rozwoju i umiejętnego przygotowania biznesplanu oraz wniosku. Jeśli czujesz, że Twój pomysł wpisuje się w ideę rozwoju lokalnego, ale nie wiesz, jak przebrnąć przez formalności, warto rozważyć wsparcie profesjonalnych doradców. Skontaktuj się z nami! Pomożemy Ci wypełnić wniosek o dofinansowanie LGD 2025.